Desničarski populisti izazov za evropsku demokratiju

“Ponovno rađanje nacionalizma: Temelji demokratije u opasnosti?“ naziv je panela ovogodišnjeg devetog To Be Secure (2BS) Foruma u Budvi, sa kog je poslata poruka da su desničarski populisti izazov za evropsku demokratiju, ali i da se nacionalizam na Balkanu razlikuje od onog u Americi koji se ogleda kroz stavove predsjednika Donalda Trampa.

Govoreći o tome zašto raste nacionalizam širom svijeta, ambasador Crne Gore u Vatikanu i bivši ministar vanjskih poslova Miodrag Vlahović, kaže da je pitanje veoma kompleksno, te da na njega nije lako odgovoriti.

 „Što se regiona tiče, pripadamo generaciji koja je napravila puni krug. Mi danas imamo onu istu destrukciju – intelektualnu, ideološku, političku, koja je bila motivacija i povod za ratove na prostoru bivše Jugoslavije. Te ideje i subjekti koji ih promovišu imaju podršku sa strane od nebalkanskih faktora, promovišući te ideje kao vrijedne pažnje i podrške, kao da nemamo to katastrofalno iskustvo prije 25 godina, kao da ta ideja nije poražena, kao da to nije svjetonazor koji se reflektuje kroz genocid“, rekao je Vlahović.

Vlahović vjeruje i da je istorijski rast nacionalizma na Balkanu vezan za dešavanja u Bosni i Hercegovini (BiH).

„U skorijem periodu imamo depresivni fenomen da nacioalisti na Balkanu mogu da citiraju nacionaliste sa Zapada“. 

Izbjegava se, smatra on, pitanje šta će biti s regionom ako se ne pridruži Evropskoj uniji: „Pitanje je samo šta da radimo ako države članice ne budu spremne da nas prime u EU“.

Roman Jakič, bivši ministar odbrane i poslanik iz Slovenije,rekao je da mu je drago što su pobijedile proevropske snage na nedavno završenim evropskim izborima: „Ne smijemo zanemariti da su desničari dobili još 20 mandata, pa smo na dva koraka od pakla ako se nastavi ovako s desničarima“.

Govori predsjednik Crne Gore Mila Đukanovića su, kako je rekao Jakič, govori koje bi volio da čuje među evropskim liderima i u Evropskom parlamentu: „Desničarski populisti i dalje su izazov za demokratiju“.

„Salvini, Orban, Kačinski – to su lideri koji ne samo da promovišu netolerantne poruke prema nekim grupama, već šalju loše poruke prema onima koji treba da dođu. Oni ne znaju što se dešava“, rekao je Jakič.

Govoreći o liderstvu, Jakič je rekao da je vrlo jednostavan recept: „Evropska politika i političari moraju da imaju jaču kičmu, veću solidarnost. Nama trebaju i politika i političari koji će nas inspirisati, a ne manipulisati nama“.

„Ako političar samo gleda stvar kroz interno političko okruženje, onda imamo problem. Želim da vidim političare koji vide oko sebe, da određena stvar nije samo stvar Crne Gore ili Slovenije“, rekao je Jakič.

Viši saradnik na Institutu za vanjsku politiku Džon Hopkins Majkl Halcel rekao je da Sjedinjene Američke Države (SAD) čine institucije koje je kreirao narod: „Kad urušite institucije, na putu ste da urušite osnovno tkivo“.

Trampovo ponašanje prema Rusijii je, kako je rekao, najveće odstupanje u američkom politici, te je, smatra Halcel, očigledno da se divi ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu.

Kad je riječ o nacionalizmu u Americi, on je rekao da je tčno da postoji tradicija liberalnog nacionalizma u SAD-u.

„Optimista sam i vjerujem da ima više diskontinuiteta, nego kontinuiteta“, kazao je Halcel.

Kada je u pitanju Crna Gora, prema ocjeni Halcela, ostvaren je dobar napredak, ali je, kako je rekao, saglasan s crnogorskim zvaničnicima koji su tokom Foruma isticali da je dug put pred tom državom.

Damir Marušić, nerezidentni viši saradnik Atlantskog saveza i izvršni direktor magazina The American Interest, rekao je da se američki nacionalizam, koji se ogleda kroz Donalda Trampa, razlikuje od nacionalizma na području Balkana.

„Amerika je i dalje jedno, prije svega, optimistično mjesto“, rekao je Marušić.

Sramotan je, smatra on, način kako je Amerika postupila prema crnogorskom članstvu u NATO.

Podijelite na:

Povezani članci

Put Crne Gore ka EU: Navigacija istočno-zapadnim struja...
Autorski tekst Azre Karastanović, izvršne direktorice Atlantskog saveza Crne Gore, objavljen u časopisu "Vanguardia Dossier" br. 91 (april-jun 2024)
Kratka istorija NATO saveza i pristupanje Crne Gore
U četvrtak, 4. aprila 2024. godine, obilježavamo 75 godina od osnivanja NATO saveza
Prijavite se za Nagradu za etičko novinarstvo
Međunarodna organizacija ARTICLE19 i Atlantski savez Crne Gore pozivaju novinare da se do 12. aprila prijave za nagradu za etičko novinarstvo
Čestitka Švedskoj povodom pristupanja NATO-u
Čestitku je ambasadorki Kraljevine Švedske uputila predsjednica Atlantskog saveza Crne Gore, prof. Milica Pejanović-Đurišić
Građani dali preporuke za reformu procesa odlučivanja
U projektu je učestvovalo 50 građana iz cijele Crne Gore, prethodno odabranih po principu reprezentativnog uzorka, a diskusijama je upravljalo 10 moderatora
Desničarski populisti izazov za evropsku demokratiju
Prijavite se na Newsletter